Jezelf en je kind7 minuten lezen

Mediagebruik: van jou en van je kind

De meeste artikelen hierover gaan over schermtijd van kinderen. Dit begint bij de telefoon in jouw hand — niet om je een schuldgevoel te geven, maar omdat daar het meeste te winnen valt.

Laat ik beginnen met wat dit artikel níet is: een oproep om je telefoon weg te leggen en een betere ouder te worden. Die toon vind je overal, en hij helpt niemand.

Wat wel bruikbaar is: begrijpen wát er precies gebeurt als er een scherm tussen jullie in zit. Want dat is iets anders dan de meeste mensen denken.

Het gaat niet om de minuten

Als je een uur zit te bellen terwijl je kind speelt, is dat voor hem overzichtelijk. Jij bent bezig, dat is duidelijk, en hij weet waar hij aan toe is.

Anders wordt het bij onderbroken aandacht. Je zit samen op de bank, hij vertelt iets, jij kijkt half mee op je scherm en zegt “hmm” op de goede momenten. Voor jou voelt dat als multitasken. Voor hem is het onduidelijk of hij er nu wel of niet is.

Halve aandacht is voor een kind verwarrender dan geen aandacht.

Onderzoekers noemen dit fenomeen technoference: het onderbreken van contact door apparaten. Er is inmiddels behoorlijk wat onderzoek naar gedaan bij gezinnen, en wat daarin steeds terugkomt is niet de hoeveelheid schermtijd van ouders, maar de onvoorspelbaarheid ervan.

Waarom kinderen dan meer gaan claimen

Een kind dat niet weet of het je aandacht heeft, gaat harder proberen. Luider praten, aan je arm trekken, iets doen wat wel reactie oplevert — ook als dat een negatieve reactie is.

Dat is geen aanstellerij. Het is een logische strategie: onduidelijkheid oplossen door de inzet te verhogen.

En daar zit meteen iets hoopvols in. Als de onduidelijkheid het probleem is, hoef je niet minder op je telefoon te zitten. Je hoeft alleen duidelijker te zijn over wanneer je er wel en niet bent.

Het scherm van je kind

Nu de andere kant. Over schermtijd van kinderen bestaan uiteenlopende richtlijnen, en die verschillen per land en per leeftijd. Ik geef hier geen getallen, omdat het getal zelden het probleem is.

Wat wel steeds terugkomt in de praktijk zijn drie dingen.

Een scherm heeft geen natuurlijk einde. Een boek is uit, een puzzel is af, maar een tablet gaat altijd door. Daarom is een scherm uitzetten voor kinderen de moeilijkste overgang die er is — niet omdat ze verslaafd zijn, maar omdat er niets is dat hen helpt stoppen.

Samen kijken doet meer dan tijd beperken. Erbij zitten, benoemen wat je ziet, af en toe iets vragen. Dat verandert een schermmoment van iets passiefs in iets gedeelds.

Schermen vlak voor bed werken door. Niet alleen door het licht, maar vooral doordat het brein nog vol zit met prikkels op het moment dat het juist zou moeten zakken.

En je eigen scrollen ’s avonds

Nog iets waar ouders zelden bij stilstaan. Na een dag vol prikkels is scrollen een logische keuze: het vraagt niets van je en het leidt af.

Alleen is het rust zonder herstel. Je doet even niets, maar je systeem krijgt geen kans om te zakken — en dat verklaart waarom je na een avond op de bank zelden opgeladen naar bed gaat.

Dat is geen verwijt. Het is informatie. Als je merkt dat je uitgeput blijft ondanks genoeg uren op de bank, is dat het waard om te weten.

Dit artikel is bedoeld ter informatie en vervangt geen medisch of psychologisch advies. De beschrijving van onderbroken aandacht is gebaseerd op onderzoek naar zogeheten technoference binnen gezinnen; het gaat daarbij om waargenomen samenhangen, niet om bewezen oorzaak en gevolg. Voor actuele richtlijnen over schermgebruik bij kinderen kun je terecht bij het consultatiebureau of de huisarts.